Materiał Partnera Jakie właściwości musi posiadać stal narzędziowa?

Jakie właściwości musi posiadać stal narzędziowa?

Choć stal jako stop żelaza i węgla przede wszystkim kojarzy się z branżą budowlaną i różnego rodzaju konstrukcjami, to ze względu na jej właściwości wykorzystuje się ją do produkcji narzędzi. Odpowiednie jej odmiany, charakteryzujące się między innymi wysoką twardością oraz hartownością są stosowane do wytwarzania na przykład frezów, noży tokarskich, wierteł lub form odlewniczych.

Czym jest stal narzędziowa?

W ogólnym rozumieniu stal stanowi stop żelaza z węglem, w którym zawartość drugiego pierwiastka nie przekracza wartości 2,11%. Jednym ze stopów, który można wyróżnić ze względu na jego zastosowanie, jest właśnie stal narzędziowa, czyli taka, która cechuje się przede wszystkim wysoką odpornością na ścieranie, odkształcanie oraz wysoką temperaturę. Dzięki jej wysokiej twardości możliwe jest wytwarzanie z niej narzędzi służących do obróbki między innymi takich materiałów jak: ceramika, metal, kamień, szkło. To niezwykle ważne, aby zastosowane narzędzie było twardsze od opracowywanego materiału, dlatego parametr ten musi wynosić ponad 60 HRC. Wymienione cechy uzyskuje się poprzez wysoką zawartość węgla w wykorzystywanym stopie, jak również odpowiednio dobraną obróbkę cieplną lub połączenie jej z dodatkami stopowymi, np. niklu, chromu, wolframu bądź molibdenu.

Jak dzieli się stal narzędziową?

Omawiany surowiec może się różnić właściwościami ze względu na odmienny skład. Jest to uzależnione przede wszystkim od typu stali narzędziowej, której wyróżnia się dwie odmiany. Pierwsza z nich to stal węglowa, inaczej nazywana niskostopową. Zawierają jedynie 0,5 do 1,3% węgla i można je stosować wyłącznie w narzędziach przeznaczonych do pracy na zimno. Ponadto cechuje ją zmniejszona zwartość manganu i drobnoziarnistość. Dobrej jakości surowiec musi być płytkohartujący, dzięki czemu wytworzony z niego produkt będzie trwały zarówno na powierzchni, jak i w rdzeniu pod względem uderzeń.

Drugi rodzaj to z kolei stal stopowa, której ponad 1% zwartości stanowią pierwiastki stopowe wymienione już wcześniej. Zarówno ten typ, jak i poprzedni oferuje między innymi dostawca wyrobów hutniczych Rolstal, mający siedzibę w Kostrzeszynie. Ze stopowej odmiany wykonuje się narzędzia do pracy na zimno związane z obróbką skrawaniem oraz plastyczną, a także urządzenia pomiarowe. Jej właściwości powinny zostać nienaruszone do temperatury 200 stopni Celsjusza. Inny rodzaj w tej grupie stanowi stal narzędziowa stopowa do pracy na gorąco, czyli obróbki w wysokiej temperaturze do maksymalnie 600 stopni. Służy również do budowy form odlewniczych. Ostatnia to z kolei stal szybkotnąca do wytwarzania na przykład noży tokarskich lub frezów, których prędkość obrotów sięgają nawet do 50 m/min.

Opracowanie:

Rostal PW R. Jagodziński

Kostrzeszyn 32

Podziel się