Materiał Partnera Błędy w interpretacji uziomu fundamentowego w instalacji odgromowej.

Błędy w interpretacji uziomu fundamentowego w instalacji odgromowej.

W 2002 roku w Polsce Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wprowadzono pojęcie uziomu fundamentowego. Rozporządzenie to w ”§ 184.  nakazuje wyraźnie: „1. Jako uziomy instalacji elektrycznej należy wykorzystywać .. zbrojenia fundamentów .. stanowiące sztuczny uziom fundamentowy.” Przepis ten oparto na doświadczeniach i badaniach zachodnich krajów Europejskich opisanych w normie EN 62305. W Europie już dawno słusznie zauważono, iż ilość stali konstrukcyjnej jest tak znaczna, że zapewnia doskonałe uziemienie budynku bez potrzeby stosowania bednarki tak zakorzenionej w Polsce.

Zauważono również i zbadano, iż wymagania ciągłości z punktu widzenia konstrukcji zapewniają z nawiązką ciągłość połączeń galwanicznych niezbędnych do wyrównania potencjałów w obiekcie.

Niestety, niektóre projekty instalacji elektrycznych w Polsce są wykonywane niezgodnie z wyżej wymienionymi przepisami. Nadal niektórzy projektanci uważają, że uziom fundamentowy wymaga ułożenia w nim bednarki.

Tymczasem przetłumaczona z zachodniej odpowiedniczki polska norma PN-EN 62305 w części 3 ostrzega:„Stal ocynkowana stykająca się ze stalą zbrojenia w betonie może w pewnych okolicznościach powodować jego uszkodzenie”.

Panuje niestety błędne przekonanie i obawy o trwałość połączeń zbrojenia za pomocą powiązań z drutu wiązałkowego. Pogląd ten czasem nawet pojawia się w publikacjach, z których jednak wynika, iż autor niezbyt wnikliwie zapoznał się z treścią normy PN-EN 62305.

Norma ta bowiem wyraźnie wskazuje: „Konstrukcja stalowa w obiektach żelbetowych jest uznawana za galwanicznie ciągłą, jeżeli wzajemne połączenia pionowych i poziomych prętów są w przeważającej części spawane lub w inny sposób solidnie łączone. Połączenia prętów pionowych powinny być .. wiązane na zakładkę o długości równej co najmniej 20-krotnej ich średnicy lub wykonane pewnie w inny sposób.” Dla pręta fi 8 długość zakładki pręta zbrojenia to 1,6x20=32cm.

Tymczasem normy dla ciągłości konstrukcji są jeszcze bardziej wymagające i zwykle na budowach widać, że pręty są łączone na zakładkę na długości 1m. Przy czym to zawsze nie jest jeden pręt, lecz kilka prętów ułożonych równolegle i to o znacznie większym przekroju, niż wymagana przez elektryczną normę bednarka o przekroju 100mm2.

W budynkach pojawiają się jednak dylatacje, lecz norma rozwiązuje i ten problem, wskazując na możliwość wykonania miejscowych połączeń elastycznych pomiędzy odylatowanymi sekcjami fundamentu.

Jednakże należy zauważyć, oraz przekonać się na budowie wykonując pomiary, iż w dużych obiektach nawet dylatacje nie mają praktycznie znaczenia dla jakości uziomu, biorąc pod uwagę fakt, iż również jako prawidłowy jest uznawany uziom szpilkowy, gdzie ilość nieciągłości połączeń jest oczywista.

Czynnikiem istotnym w ocenie skuteczności uziomu jest jego rezystancja.  Dla standardowych obiektów zlecana wartość rezystancji wynosi 10 Ohm zgodnie z zapisem normy PN-EN 62305 -3, punkt 5.4 Postanowienia ogólne. „W rozważaniach nad (właściwym dla wielkich częstotliwości) rozpływem prądu pioruna w gruncie, w celu minimalizacji jakichkolwiek potencjalnie niebezpiecznych przepięć, ważnym kryterium dotyczącym  uziomów jest ich kształt i wymiary. Na ogół zalecana jest mała rezystancja uziemienia (w miarę możliwości mniejsza niż 10 Ohm w pomiarach przy małej częstotliwości).”

W praktyce dla dużych obiektów bez trudu osiągalne są wartości rezystancji w granicach 1 ohma z samych tylko zbrojeń.

Pozostaje jeszcze kwestia zbrojenia słupów wykorzystywanych jako naturalne przewody odprowadzające. Tu należy sprawdzić, czy konstruktor zaprojektował metaliczne połączenia pomiędzy zbrojeniem fundamentów i słupów i jeśli takiego brak, należy również wykonać wspomniane połączenia elastyczne. Analogicznie na dachu należy pamiętac o wyprowadzeniu połączeń od zbrojenia do przewodów odgromowych na dachu.

Firma PROELTECH zawsze projektuje Instalacje odgromowe zgodnie z przepisami co na dodatek daje oszczędności inwestycyjne.

Opracowanie:

Podziel się